Relacja jest najbardziej kompletna i najmniej skażona za pierwszym razem, kiedy zostaje przedstawiona, i już nigdy nie będzie tak kompletna. Wszystko, co zostanie zrobione w ciągu pierwszych kilku minut, albo ją zachowa, albo nieodwracalnie uszkodzi.
Zanim padnie choć jedno pytanie.
- Powiedz, kim jesteś, jaki jest cel rozmowy i co stanie się z tym, co powiedzą. Osoba, która nie wie, dlaczego jest o coś pytana, odpowiada na pytanie, które sama sobie wymyśliła.
- Powiedz, że mogą przerwać, zrobić sobie przerwę albo odmówić odpowiedzi.
- Ustal, że jesteś tam po to, by dowiedzieć się, co się stało, a nie by potwierdzić coś, w co już wierzysz.
Swobodna relacja. Poproś ich, żeby opowiedzieli ci, co się stało, zaczynając od dowolnego momentu, a następnie przestań mówić. Nie przerywaj, nie poprawiaj kolejności, nie pytaj o datę w środku zdania. Cisza jest narzędziem; ludzie wypełniają ją szczegółami, a przesłuchujący, który pierwszy ją wypełni, odbiera te szczegóły.
Dopiero wtedy pytania.
- Otwarte, nie zamknięte: Powiedz mi… Opisz… Wyjaśnij… Pytanie, na które można odpowiedzieć tak lub nie, zwraca jeden bit informacji i sugeruje, który bit chcesz uzyskać.
- Nigdy pytanie sugerujące. "Czy samochód był czerwony?" wprowadza czerwony samochód do pamięci osoby, która próbuje ci pomóc, i ten obraz już tam pozostaje.
- Jedna rzecz naraz. Dwa pytania w jednym zdaniu dają jedną odpowiedź i nie będziesz wiedzieć, którego pytania dotyczyła.
- Pytaj o słowa, których użyli. "Powiedziałeś, że był duży — duży w porównaniu z czym?" Ich słownictwo jest dowodem; twoje nie.
Rzeczy, które niszczą relację.
- Nie mów świadkowi, co powiedział inny świadek. Dwie relacje, które są zgodne dlatego, że jedną przekazano drugiej, są jedną relacją, a sprawa jest słabsza, niż gdybyś w ogóle nie pytał.
- Nie pokazuj fotografii ani podejrzanego, zanim nie zostanie zapisany opis. Kiedy raz zobaczy się twarz, nie można już jej odzobaczyć, a każda późniejsza identyfikacja niesie ze sobą obraz, który pokazałeś.
- Nie wyrażaj aprobaty ani rozczarowania tym, co zostało powiedziane. Ludzie dostosowują się do reakcji, którą otrzymują.
- Zapisuj wypowiedź możliwie dosłownie i zaznaczaj miejsca, w których parafrazujesz.
Źródło. Principles on Effective Interviewing for Investigations and Information Gathering — the Méndez Principles — https://interviewingprinciples.com/ i UNODC, https://www.unodc.org/
Czym to nie jest. Stowarzyszenie nie jest formacją policyjną, a ten materiał nie jest kwalifikacją w zakresie prowadzenia przesłuchań. Prowadzenie przesłuchań jest umiejętnością, której poziom ocenia się, obserwując, jak ktoś ją wykonuje. Jeżeli procedura obowiązująca w twojej służbie lub prawo twojego kraju różni się od tej strony, to one mają zastosowanie, a nie ta strona.