Dwang werkt, in die zin dat het tot uitingen leidt. Wat het niet oplevert, is betrouwbare informatie, en de internationale norm is rond dat onderscheid opgebouwd, niet alleen rond fatsoen.
Overal verboden, zonder uitzondering wegens urgentie. Foltering en wrede, onmenselijke of vernederende behandeling; bedreigingen tegen de persoon of diens familie; langdurig verhoor dat erop gericht is iemand uit te putten; onthouding van voedsel, water, slaap, een toilet of medische zorg. Het verbod is absoluut op grond van de Convention against Torture — geen regel die buigt wanneer de zaak ernstig is.
Misleiding is evenmin neutraal. Verzonnen bewijsmateriaal en valse beweringen over wat anderen hebben gezegd, leiden bij onschuldige mensen tot valse verklaringen en tasten waarheidsgetrouwe verklaringen onherstelbaar aan.
Kwetsbaarheid verandert hoe een eerlijk interview eruitziet.
- Kinderen hebben een speciaal opgeleide interviewer nodig en in de meeste stelsels een passende volwassene. Een kind antwoordt om de volwassene die de vragen stelt, tevreden te stellen.
- Trauma verstoort volgorde en tijd. Hiaten en een verhaal dat niet in de juiste volgorde verloopt, zijn hoe een waarheidsgetrouwe traumatische herinnering eruitziet; dat behandelen als inconsistentie is een veelgemaakte en kostbare fout.
- Taal. Een gekwalificeerde tolk, geen familielid en geen collega die "een beetje spreekt". Vertaal in de eerste persoon en laat de tolk aangeven wanneer iets geen equivalent heeft.
- Handicap, ziekte, intoxicatie, letsel. Als iemand de vragen of de gevolgen niet kan begrijpen, wordt het interview uitgesteld.
Herhaling schaadt en kost. Elke hervertelling brengt de persoon van streek en tast de verklaring aan. Vraag wat die persoon al heeft verteld, en aan wie, voordat u vraagt het opnieuw te vertellen.
Bron. De Méndez Principles, Principles 2–4, https://interviewingprinciples.com/ ; OHCHR, Istanbul Protocol (revised), https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/publications/2022-06-29/Istanbul-Protocol_Rev2_EN.pdf ; en the Murad Code for survivors of systematic sexual violence, https://www.muradcode.com/murad-code
Wat dit niet is. Lezen, geen training en geen juridisch advies.