Il-koerċizzjoni taħdem, fis-sens li tipproduċi diskors. Dak li ma tipproduċix huwa informazzjoni affidabbli, u l-istandard internazzjonali huwa mibni madwar din id-distinzjoni aktar milli madwar id-deċenza waħedha.
Ipprojbit, kullimkien, mingħajr eċċezzjoni minħabba urġenza. It-tortura u trattament krudili, inuman jew degradanti; theddid kontra l-persuna jew il-familja tagħha; interrogazzjoni fit-tul imfassla biex teżawrixxi; ċaħda ta' ikel, ilma, irqad, kamra tal-banju, jew kura medika. Il-projbizzjoni hija assoluta skont il- Convention against Torture — mhux regola li titgħawweġ meta l-każ ikun serju.
Il-qerq lanqas mhu newtrali. Evidenza fabbrikata u stqarrijiet foloz dwar dak li qalu oħrajn jipproduċu rakkonti foloz minn nies innoċenti, u jikkontaminaw rakkonti veri b'mod li ma jistgħux jissewwew.
Il-vulnerabbiltà tbiddel kif tidher intervista ġusta.
- It-tfal għandhom bżonn intervistatur imħarreġ apposta u, fil-biċċa l-kbira tas-sistemi, adult xieraq. Tifel iwieġeb biex jogħġob lill-adult li qed jistaqsi.
- It-trawma tfixkel is-sekwenza u s-sens tal-ħin. Il-lakuni u rakkont li ma jimxix fl-ordni huma kif tidher memorja trawmatika vera; li dan jitqies bħala inkonsistenza huwa żball komuni u għali.
- Il-lingwa. Interpretu kwalifikat, mhux qarib u mhux kollega li "jitkellem ftit". Interpreta fl-ewwel persuna, u ħalli lill-interpretu jgħid meta xi ħaġa ma jkollhiex ekwivalenti.
- Diżabbiltà, mard, intossikazzjoni, korriment. Jekk xi ħadd ma jistax jifhem il-mistoqsijiet jew il-konsegwenzi, l-intervista tistenna.
Ir-ripetizzjoni hija dannu u spiża. Kull rakkont mill-ġdid kemm jikkawża tbatija lill-persuna kif ukoll jiddegrada r-rakkont. Staqsi x'ikunu diġà qalu, u lil min, qabel titlobhom jgħiduh mill-ġdid.
Sors. The Méndez Principles, Principles 2–4, https://interviewingprinciples.com/ ; OHCHR, Istanbul Protocol (revised), https://www.ohchr.org/sites/default/files/documents/publications/2022-06-29/Istanbul-Protocol_Rev2_EN.pdf ; u l-Murad Code for survivors of systematic sexual violence, https://www.muradcode.com/murad-code
Dan mhuwiex. Qari, mhux taħriġ, u mhux parir legali.