Reacties na een beangstigende gebeurtenis zijn normaal. Moeite met slapen, de gebeurtenis steeds opnieuw beleven, prikkelbaarheid, uitputting, schrikken van gewone geluiden, er niet over willen praten, over niets anders willen praten. Dit is wat een zenuwstelsel doet na een bedreiging, geen teken dat er iets mis is met de persoon.
Wat helpt en niet ingewikkeld is. Slapen, eten en drinken op gangbare tijdstippen. Een routine, al is die klein. Gezelschap. Iets te doen hebben dat een zichtbaar resultaat oplevert. Minder nieuws, op vaste tijdstippen in plaats van voortdurend.
Kinderen uiten dit op een andere manier — aanhankelijkheid, terugvallen in dingen die ze al konden, buikpijn, de gebeurtenis naspelen. Een routine en eerlijke, korte antwoorden doen meer dan geruststelling.
Wanneer hulp zoeken. Als het na enkele weken niet minder wordt, of als iemand daardoor niet meer kan werken, slapen of voor zichzelf kan zorgen, is het moment aangebroken om met een arts te praten. Vertel wat er is gebeurd; dat is relevant.
En vul de voorraden weer aan. Vul het water bij, vervang wat uit de tas is gebruikt, laad de powerbank op, controleer de zaklamp. De periode vlak na een incident is het moment waarop iedereen het erover eens is dat het de moeite waard is om dat te doen — en het tweede incident, als dat zich voordoet, komt meestal voordat de winkels hun voorraad weer hebben aangevuld.