Psychologische eerste hulp is humane, praktische ondersteuning voor iemand in acute nood. Het is geen counseling, geen therapie en geen interview. Er is geen klinische opleiding voor nodig en het houdt niet in dat iemand wordt gevraagd te beschrijven wat hem of haar is overkomen.
Bereid u voor. Weet voordat u iemand benadert wat beschikbaar is: waar medische hulp is, waar de lijst van vermiste personen is, wie onderdak, eten, een telefoonoplader en een toilet aanbiedt. Het meeste wat iemand in nood in de eerste uren nodig heeft, is praktisch.
Kijk. Wie is duidelijk gewond, wie heeft onmiddellijk bescherming nodig, wie loopt gevaar zichzelf iets aan te doen, wie is alleen. Dring uzelf niet op aan iemand die geen contact wil — bied hulp aan en blijf in de buurt.
Luister. Stel uzelf voor. Vraag wat zij nodig hebben in plaats van wat er is gebeurd. Ga op hun niveau zitten. Geef hun tijd en stilte; vul die niet op. Onderbreek niet, corrigeer hun relaas niet en vertel hun niet hoe zij zich zouden moeten voelen. Nood na een verschrikkelijke gebeurtenis is een normale reactie, en het helpt om dat duidelijk te zeggen.
Verbind. Bied eerst praktische hulp: contact opnemen met familie, een veilige plek, medicijnen, informatie over wat er vervolgens gaat gebeuren. Geef juiste informatie en zeg eerlijk wanneer u iets niet weet. Breng hen daarna in contact met diensten en draag hen waar mogelijk over aan een met name genoemde persoon in plaats van aan een folder.
Niet doen.
- Dring iemand niet onder druk om te vertellen wat er is gebeurd. Gedwongen worden om in de eerste uren een traumatische gebeurtenis na te vertellen kan schade veroorzaken.
- Beloof niets wat u niet kunt waarmaken, ook niet dat alles goed zal komen.
- Zeg niet dat u weet hoe zij zich voelen en vergelijk het ook niet met uw eigen ervaring.
- Maak geen foto en laat niet toe dat er opnamen van hen worden gemaakt.
- Bespreek niet wat zij u hebben verteld met iemand die dat niet hoeft te weten.
Kinderen hebben een vertrouwde volwassene nodig, eenvoudige eerlijke woorden over wat er is gebeurd en moeten bij hun broers en zussen worden gehouden. Vertel een kind geen geruststellende onwaarheid over een overlijden; zij komen erachter en verliezen op het slechtst mogelijke moment het vertrouwen in volwassenen.
Bron. World Health Organization, War Trauma Foundation and World Vision International, Psychological first aid: Guide for field workers, https://www.who.int/publications/i/item/9789241548205 ; WHO mhGAP, https://www.who.int/teams/mental-health-and-substance-use/treatment-care/mental-health-gap-action-programme
Wat dit niet is. Lezen, geen opleiding en geen geestelijke gezondheidszorg.