Η ψυχολογική πρώτη βοήθεια είναι ανθρώπινη, πρακτική υποστήριξη για κάποιον που βρίσκεται σε οξεία ψυχική δυσφορία. Δεν είναι συμβουλευτική, δεν είναι θεραπεία και δεν είναι συνέντευξη. Δεν απαιτεί κλινική εκπαίδευση και δεν περιλαμβάνει να ζητήσετε από κανέναν να περιγράψει τι του συνέβη.
Προετοιμαστείτε. Πριν πλησιάσετε, μάθετε τι είναι διαθέσιμο: πού παρέχεται ιατρική βοήθεια, πού βρίσκεται ο κατάλογος αγνοουμένων, ποιος παρέχει καταφύγιο, φαγητό, φορτιστή τηλεφώνου και τουαλέτα. Τα περισσότερα από όσα χρειάζεται ένα άτομο σε δυσφορία τις πρώτες ώρες είναι πρακτικά.
Κοιτάξτε. Ποιος έχει εμφανή τραυματισμό, ποιος χρειάζεται άμεση προστασία, ποιος κινδυνεύει να βλάψει τον εαυτό του, ποιος είναι μόνος. Μην επιβάλετε την παρουσία σας σε κάποιον που δεν θέλει επαφή — προσφερθείτε και παραμείνετε κοντά.
Ακούστε. Συστήστε τον εαυτό σας. Ρωτήστε τι χρειάζεται αντί για το τι συνέβη. Καθίστε στο ίδιο ύψος με εκείνον. Δώστε του χρόνο και σιωπή· μην προσπαθείτε να την καλύψετε. Μην διακόπτετε, μην διορθώνετε την αφήγησή του, μην του λέτε πώς θα έπρεπε να αισθάνεται. Η δυσφορία μετά από ένα τρομερό γεγονός είναι φυσιολογική αντίδραση και το να το λέτε ξεκάθαρα βοηθά.
Διασυνδέστε. Πρώτα η πρακτική βοήθεια: επικοινωνία με την οικογένεια, ένα ασφαλές μέρος, φάρμακα, πληροφορίες για το τι πρόκειται να συμβεί στη συνέχεια. Δώστε ακριβείς πληροφορίες και πείτε με ειλικρίνεια όταν δεν γνωρίζετε κάτι. Στη συνέχεια, συνδέστε τους με υπηρεσίες και, όπου είναι δυνατόν, παραδώστε τους σε ένα συγκεκριμένο πρόσωπο αντί για ένα φυλλάδιο.
Μην.
- Μην πιέζετε κάποιον να μιλήσει για όσα συνέβησαν. Το να υποχρεωθεί να αφηγηθεί ένα τραυματικό γεγονός τις πρώτες ώρες μπορεί να προκαλέσει βλάβη.
- Μην υπόσχεστε τίποτα που δεν μπορείτε να προσφέρετε, συμπεριλαμβανομένου του ότι όλα θα πάνε καλά.
- Μην λέτε ότι γνωρίζετε πώς αισθάνονται και μην το συγκρίνετε με τη δική σας εμπειρία.
- Μην τραβάτε φωτογραφία και μην τους αφήνετε να βιντεοσκοπηθούν.
- Μην συζητάτε όσα σας είπαν με κανέναν που δεν χρειάζεται να τα γνωρίζει.
Τα παιδιά χρειάζονται έναν οικείο ενήλικα, απλά και ειλικρινή λόγια για όσα συνέβησαν και να παραμένουν μαζί με τα αδέλφια τους. Μην λέτε σε ένα παιδί ένα παρηγορητικό ψέμα για έναν θάνατο· θα το μάθει και θα πάψει να εμπιστεύεται τους ενήλικες τη χειρότερη δυνατή στιγμή.
Πηγή. World Health Organization, War Trauma Foundation and World Vision International, Psychological first aid: Guide for field workers, https://www.who.int/publications/i/item/9789241548205 ; WHO mhGAP, https://www.who.int/teams/mental-health-and-substance-use/treatment-care/mental-health-gap-action-programme
Τι δεν είναι αυτό. Ανάγνωση, όχι εκπαίδευση και όχι φροντίδα ψυχικής υγείας.