Inkubacja to czas od chwili, gdy bakteria dostanie się do organizmu, do wystąpienia pierwszego objawu. W przypadku dżumy jest krótki.
- Dżuma dymienicza: zwykle 2 do 6 dni według World Health Organization i European Centre for Disease Prevention and Control; United States Centers for Disease Control and Prevention podają 2 do 8 dni.
- Dżuma płucna: 1 do 3 dni, a okres ten może być krótszy niż 24 godziny.
- Dżuma posocznicowa: niedokładnie określony; prawdopodobnie w ciągu kilku dni od narażenia.
- Każda postać: World Health Organization podaje ogólny zakres od 1 do 7 dni. Gdy lekarze pytają o narażenie, cofają się o 10 dni, na wszelki wypadek.
W praktyce: jeśli od ostatniego możliwego narażenia minęło 10 dni, a Ty czujesz się dobrze, nie należy już oczekiwać dżumy związaną z tym narażeniem.
Jak się zaczyna — tak samo w każdej postaci. Nagle. Osoba, która rano czuła się dobrze, wieczorem ma wysoką gorączkę, dreszcze, silny ból głowy, bóle mięśni i wyraźne osłabienie. Mogą wystąpić nudności, wymioty, ból brzucha lub biegunka. W pierwszych godzinach przypomina to ciężką grypę — i właśnie na tym polega trudność.
Co wyróżnia dżumę dymieniczą: dymienica. Wraz z gorączką lub wkrótce po jej wystąpieniu powiększa się jeden węzeł chłonny — najczęściej w pachwinie, w przeciwnym razie pod pachą lub na szyi, po tej stronie ciała, przez którą bakteria dostała się do organizmu. Jest:
- bardzo bolesna — World Health Organization opisuje ją jako niezwykle bolesną przy dotyku;
- twarda, z ciepłą, zaczerwienioną skórą nad nią;
- zwykle pojedyncza;
- szybka: pojawia się i powiększa w ciągu kilku godzin do jednego lub dwóch dni, a nie przez kilka tygodni.
Dymienica w pachwinie wskazuje na ukąszenie w nogę. Dymienica pod pachą wskazuje na dłoń lub ramię — na przykład po kontakcie ze zwierzęciem. Czasami w miejscu, w którym ugryzła pchła, występuje mały pęcherz lub rana.
Co wyróżnia dżumę płucną: klatka piersiowa. Najpierw pojawiają się gorączka, ból głowy i osłabienie. Następnie, w ciągu około jednego dnia, kaszel, ból w klatce piersiowej i narastająca duszność. Początkowo odkrztuszana wydzielina jest wodnista, a następnie pojawiają się w niej smugi krwi. Stan chorego pogarsza się z godziny na godzinę.
Co wyróżnia dżumę posocznicową. Często nie ma żadnych miejscowych objawów: gorączka, dreszcze, skrajne osłabienie, ból brzucha. Później krwawienie do skóry i czernienie palców rąk, palców stóp lub czubka nosa.
Z czym jest mylona. Grypa. Zwykłe zakażenie węzła chłonnego po ranie lub zadrapaniu. Choroba kociego pazura. Tularemia. Zapalenie wyrostka robaczkowego, gdy powiększone węzły znajdują się wewnątrz jamy brzusznej. Każde ciężkie zapalenie płuc. Przy łóżku chorego lekarz nie może odróżnić dżumy płucnej od innego ciężkiego zapalenia płuc — dlatego informacje o narażeniu, które ze sobą przynosisz, są równie ważne jak same objawy.
Źródło. WHO, Plague fact sheet, https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/plague ; WHO, Manual for plague surveillance, diagnosis, prevention and control (2024), section 3, https://www.who.int/publications/i/item/9789240090422 ; United States Centers for Disease Control and Prevention, Signs and symptoms of plague, https://www.cdc.gov/plague/signs-symptoms/index.html ; European Centre for Disease Prevention and Control, Factsheet about plague, https://www.ecdc.europa.eu/en/plague/facts
Czym ten materiał nie jest. To lektura, a nie porada medyczna. Lista objawów nie jest diagnozą; tylko lekarz i laboratorium mogą potwierdzić lub wykluczyć dżumę.