Raak geen munitie of verdacht voorwerp aan, verplaats het niet, schop er niet tegenaan, dek het niet af en pak het niet op. Dat is de regel. Al het andere hier gaat over de situaties waarin mensen die regel overtreden.
Niet ontploft betekent niet veilig. Munitie die bij inslag niet is ontploft, is beschadigd en onvoorspelbaar, en eraan komen is precies de prikkel waarop de ontsteker wachtte. Leeftijd betekent evenmin veiligheid: munitie uit oorlogen van een mensenleven geleden doodt nog steeds elk jaar boeren.
Submunitie is wat kinderen treft. Resten van clustermunitie zijn klein, vaak felgekleurd en zien eruit als een bal, een blikje of speelgoed. Zeg kinderen in eenvoudige woorden dat ze niets op de grond wat ze niet herkennen mogen aanraken en dat ze een volwassene moeten vertellen waar het ligt.
In een vermoedelijk gemijnd of besmet gebied. Stop. Loop niet verder. Volg exact je eigen voetstappen terug, één voor één, in de richting waaruit je kwam. Blijf op verharde wegen die regelmatig worden gebruikt. Neem markeringen serieus — geverfde stenen, tape, een bord, een stok in de grond — en beschouw alle ongemarkeerde verstoorde grond nabij een voormalige positie als verdacht.
Beschadigde gebouwen na een aanval. Ga geen puin in om bezittingen terug te halen. Munitie belandt in ingestorte bouwwerken en boobytraps worden precies in de voorwerpen geplaatst waar mensen naar grijpen.
Markeer vanaf een afstand en meld het. Noteer de locatie zo nauwkeurig mogelijk vanaf de plek waar je veilig bent, houd anderen op afstand en bel de politie of het noodnummer. Beschrijf wat je hebt gezien — grootte, vorm, kleur, vinnen, draden — zonder terug te gaan voor een betere blik.
Houd zendapparatuur uit de buurt van een vermoedelijk voorwerp en bel vanaf een afstand. Sommige ontstekers reageren op radio-energie.
Maak er geen foto van dichtbij en plaats de foto niet samen met de locatie online. Nieuwsgierigheid brengt een menigte op de been, en die menigte wordt de lijst met slachtoffers.
Bron. United Nations Mine Action Service, https://www.unmas.org/ ; the Geneva International Centre for Humanitarian Demining, https://www.gichd.org/ ; the International Mine Action Standards, https://www.mineactionstandards.org/
Wat dit niet is. Lezen, geen opleiding. Ruiming wordt uitgevoerd door gekwalificeerde teams volgens de International Mine Action Standards, en niets op deze pagina kwalificeert iemand om een voorwerp te naderen.